Łączniki instalacyjne – krótki poradnik dla niewtajemniczonych

Montaż łączników instalacyjnych to z pozoru prosta sprawa, która nie powinna sprawiać większych kłopotów. Z pozoru, bo jeśli zostaną zamontowane w nieodpowiednim miejscu lub w niewłaściwy sposób mogą przysporzyć użytkownikom sporo problemów. Równie ważny, jak montaż pozostaje też wybór właściwego osprzętu. Kluczowe informacje na ten temat zawarliśmy w tym krótkim poradniku.

W skład osprzętu elektrycznego wchodzą gniazda i łączniki instalacyjne. To szeroki wybór akcesoriów, które stwarzają dla inwestorów wiele możliwości zarówno w zakresie wyglądu wnętrza, jak i jego funkcjonalności. W wielu przypadkach decyzja o tym, jaki osprzęt zamontować zapada już na koniec prac remontowych. Nie oznacza to jednak, że jest to kwestia mniej istotna niż projektowanie całej instalacji elektrycznej. Łączniki światła w istotny sposób wpływają na estetykę wnętrza i wygodę jego użytkowania.

Rodzaje łączników

Planując instalację elektryczną, należy pamiętać, że istnieje wiele różnych rodzajów łączników, które różnią się między sobą wyglądem i zastosowaniem. Wiedza na temat tego, jak można je wykorzystać, pozwala projektować funkcjonalne i wygodne w użytkowaniu wnętrza, a pozyskać ją można korzystając chociażby z informacji dostępnych na stronie Gajwer.pl. Ich podstawową i najczęściej stosowaną grupę stanowią łączniki:

  • jednobiegunowe;

  • dwubiegunowe;

  • schodowe;

  • krzyżowe.

Poza tym możemy się też spotkać z łącznikiem świecznikowym oraz takimi, które mają inne niż sterowanie oświetleniem, specjalne przeznaczenie. Wśród nich spotkamy łączniki do sterowania żaluzjami, roletami albo ogrzewaniem. Funkcja łącznika często znajduje odzwierciedlenie w umieszczonym na klawiszu symbolu. Ze względu na sposób działania wyróżniamy łączniki:

  • monostabilne;

  • bistabilne.

Do czego służą poszczególne rodzaje? Oto krótka charakterystyka. Jeśli planujecie remont, warto się z nią zapoznać.

Łącznik jednobiegunowy

Pojedynczy, wyposażony w jeden przycisk łącznik. To z nim najczęściej spotykamy się w naszych domach. Działa na zasadzie przełącznika i służy do sterowania pojedynczym obwodem. Najczęściej znajduje zastosowanie do sterowania oświetleniem z jednym źródłem światła, np. plafon w łazience.

Łącznik dwubiegunowy

Łącznik wyposażony w jeden przycisk, ale podłączony do dwóch obwodów. Znajduje zastosowanie do jednoczesnego sterowania dwoma obwodami o różnych napięciach np. 12V i 230V.

Łącznik schodowy

Możliwość włączenia światła z dwóch różnych miejsc zyskujemy dzięki łącznikom schodowym. Ich montaż to sprawdzone rozwiązanie w przypadku klatek schodowych, długich korytarzy albo pomieszczeń z dwoma wejściami. Łączniki schodowe pracują w parach, co oznacza, że musimy zamontować dwa identyczne łączniki w różnych miejscach. Będą one służyły do sterowania jednym obwodem. Każdy z nich wyposażony jest w pojedynczy przycisk.

Łącznik krzyżowy

Ten typ łącznika znajduje zastosowanie do montażu w obwodzie elektrycznym pomiędzy dwoma łącznikami schodowymi. Dzięki temu użytkownik zyskuje możliwość sterowania oświetleniem z co najmniej trzech różnych miejsc. Stosowany jest między innymi na klatkach schodowych w kilkukondygnacyjnych budynkach.

Łącznik świecznikowy

Znajduje zastosowanie do sterowania grupami źródeł światła. Umożliwia włączanie i wyłączanie kilku punktów świetlnych zlokalizowanych w jednym miejscu, np. w żyrandolu. Każda grupa źródeł światła sterowana jest przez osobny przycisk. Łączniki świecznikowe mają zatem co najmniej dwa przyciski.

Łącznik monostabilny

Działa w sposób impulsowy. Po przyciśnięciu sprężyna łącznika samoczynnie odbija, co powoduje rozłącznie obwodu. Przykładem łącznika monostabilnego jest łącznik dzwonkowy.

Łącznik bistabilny

Ten łącznik nie ma sprężyny, co powoduje, że działa na zasadzie przełącznika. Po przyciśnięciu pozostaje więc stale w stanie załączenia albo wyłączenia.

Sposób montażu

Na funkcjonalność wnętrza wpływa nie tylko rodzaj łączników, ale również sposób i miejsce ich montażu. Kluczowe kwestie, na które warto zwrócić uwagę to lokalizacja łącznika, która wpływa na wygodę i bezpieczeństwo użytkowników.

W mieszkaniach łączniki światła montuje się najczęściej wewnątrz pomieszczeń. Standardowo inwestorzy umieszczają je tuż przy wejściu po stronie klamki. Optymalna lokalizacja to wysokość od 120 cm do 140 cm od podłogi i 15 cm od ościeżnicy. Spotkamy się z nią w większości pomieszczeń mieszkalnych oraz o innym przeznaczeniu. Dzięki temu wchodząc do pomieszczenia, użytkownicy intuicyjnie wiedzą, gdzie powinni szukać łącznika.

W niektórych przypadkach inwestor może zdecydować o montażu na wysokości od 70 cm do 90 cm. To rozwiązanie nieco rzadziej spotykane, które jednak może mieć swoje uzasadnienie. Montaż w mniejszej odległości od podłogi sprawdza się, jeśli użytkownikami osprzętu są również dzieci. Dzięki niemu pociechy mogą być samodzielne, a rodzice unikną odrywania się od innych obowiązków za każdym razem, kiedy dziecko potrzebuje włączyć albo wyłączyć światło.

Warto zwrócić uwagę na to, by łączniki w całym domu zostały zamontowane na jednakowej wysokości. Dzięki temu przechodząc z jednego pomieszczenia do drugiego, użytkownicy będą sięgać do nich intuicyjnie, co pozwoli uniknąć zabrudzeń ściany w innych miejscach.

W niektórych wnętrzach łączniki montuje się na zewnątrz pomieszczeń. Taka zasada obowiązuje zazwyczaj w stosunku do toalet, łazienek, spiżarni oraz innych pomieszczeń, które mogą być pozbawione dostępu do światła dziennego. Z kolei w tych pomieszczeniach, gdzie panuje wyższa wilgotność, zaleca się montaż łączników o IP44.

Kwestią całkowicie dowolną i zależną wyłącznie od gustu użytkowników pozostaje stylistyka osprzętu oraz możliwość dostosowania łączników do aranżacji wnętrza. I tutaj jednak obowiązuje pewna zasada. W całym mieszkaniu zaleca się montaż łączników o takim samym wyglądzie, co pozwoli zachować spójność aranżacji.